|
Dances with Wolves is geen film
waarvan bij voorbaat gezegd kon worden dat het een groot
succes zou worden, laat staan dat de film 7 Oscars in de wacht
zou slepen. Integendeel, het maken van een Western die
bovendien voor een groot deel in een andere taal dan Engels
wordt gesproken is om moeilijkheden vragen. Westerns zijn
al lang niet meer in. Kevin Costner heeft dus een groot
risico genomen, maar zowel het grote publiek als de juryleden
van de Film Academy zijn voor de film
gevallen. Vanaf het begin van de jaren
'60 kwamen er westerns die meer oog hadden voor de positie van
de Indianen. Films als A Man Called Horse, Cheyenne Autumn
en Little Big Man schilderden de Indianen af als slachtoffers
van genocide (stelselmatig uitroeien van een volk of een
volksgroep). In deze films waren Indianen de ''goeden'' en
de blanken de ''slechten''. Het aloude thema Goed versus
Kwaad is ook in Dances with Wolves terug te vinden. In dit
opzicht is het een traditionele western, alleen zal het goede
uiteindelijk niet overwinnen. Waar de film echter afwijkt
van de meeste andere Westerns is de authenticiteit. Ik ken
geen andere film waarin Indianen hun eigen taal
spreken. Het gebroken Engels waarin andere films
roodgeschilderde blanken zich bedienen, (als ze hun mond al
open doen) doet afbreuk aan de intelligentie van zowel de
Indianen als de kijkers. De Indianen in deze film worden
gespeeld door Indiaanse acteurs en dat is in het kader van de
authenticiteit een goede zet. Er is duidelijk aandacht
besteed aan de historische accuratesse en zo is er een glimp
te zien van het leven van prairie-indianen, voor het
reservaatleven begon. Het laat de Sioux zien in hun
dagelijks leven, er wordt weinig aandacht besteed aan
ceremonieën, maar des te meer aan universele dingen die mensen
binden zoals vriendschap en de noodzaak te
overleven. Volgens regisseur en hoofdrolspeler Kevin
Costner is het succes van de film mede een gevolg van het
slechte geweten van het Amerikaanse volk over het wegvagen van
een oude cultuur. Toch heeft de film geen moraliserende
toon. Het wordt gepresenteerd als een historisch verslag
van een leefwijze die op het punt stond te verdwijnen. Het
verhaal op zich is niets bijzonders en tamelijk doorsnee maar
wat de film meer dan de moeite waard maakt zijn de
waarheidsgetrouwe afspiegeling en de werkelijk schitterende
beelden en natuuropnamen. Na het grote succes van de film
is het de vraag of er nu meer begrip komt voor de hedendaagse
situatie van Indianen in de Verenigde Staten. Alhoewel het
natuurlijk mooi zou zijn als dat gebeurde lijkt het me niet
erg waarschijnlijk, de film is een historische schets en veel
argeloze bioscoopbezoekers zouden waarschijnlijk oprecht
verbaasd zijn als ze hoorden dat er überhaupt nog Lakota's
zijn. De film eindigt wat dat betreft op deprimerende
wijze met de mededeling dat 12 jaar later de laatste vrije
Sioux in een reservaat werden geplaatst.
Enkele fragmenten uit de
film: |