|
HOLLYWOOD EN DE
INDIANEN
Het
standaardbeeld, dat wij van Indianen hebben, is ons gegeven door de
Amerikaanse films over het 'Wilde Westen'. Een stereotiep beeld
gebaseerd op de prairie-Indianen met hun nomadische jagerscultuur en
hun wanhopige verzet tegen de blanke kolonisatie. Dat beeld,
weten we ondertussen allemaal wel, is fout. Er zijn in de
Verenigde Staten alleen al zo'n 350 verschillende stammen met een
heel verschillende cultuur en geschiedenis.
FILMGESCHIEDENIS Over de jaren heen zijn verschillende
fasen aan te wijzen in het beeld dat in films van Indianen wordt
gegeven. In de eerste tientallen jaren van de filmgeschiedenis
worden Indianen gezien als een dodelijk gevaar en hun cultuur als te
vreemd om mee te leven. Daarna volgt een periode, waarin
Indianen voor het eerst worden gezien als mensen, die ook hun ant
van het conflict laten zien. Tenslotte, en dat beeld is heel
recent, de films, waarin Indianen worden gezien als betere
mensen.
KEERPUNT IN
1950 Zo rond 1950 valt het omslagpunt voor een nieuw soort film
met sympathie voor Indianen. Het bekendste voorbeeld hiervan is
Broken Arrow, het verhaal van de blanke scout, die samen met het
Apache-opperhoofd Cochise voor vrede probeert te zorgen. De
reactie op Indianen verandert ook opvallend: Shelley Winters zegt in
Winchester 73 (1950) liever dood te willen zijn dan in handen van
Indianen te vallen. Dezelfde actrice gaat in The Scalphunters
(1968) liever met de Indianen mee dan bij een stelletje vieze
ongewassen outlaws te blijven. In de film Cheyenne Autumn (over
de vlucht van de Cheyenne vanuit hun deportatieoord Oklahoma naar
Montana) zien we een soort concentratie-kamp - met Duitse
commandant! - waarin de Indianen worden opgesloten. De link met
de Duitse concentratiekampen is duidelijk. In de zestiger en
zeventiger jaren worden films gemaakt met als achtergrond de
bloedbaden in de geschiedenis van de Indianen: A Man called Horse,
Soldier Blue en Little Big Man. De vergelijking met Vietnam (het
My Lai-bloedbad, dat zich in dezelfde periode afspeelde) dringt zich
op. Later worden ook films gemaakt die in de huidige tijd spelen:
Tell them Willie Boy was here, Powwow Highway. Er komt
ondertiteling voor Indiaanse talen: b.v. in When the Legends Die en
Windwalker.
DANCES WITH
WOLVES Dances with Wolves, dat begin 1990 uitkwam, markeert het
volgende keerpunt. Een film, die het eigenlijk niet had moeten
kunnen maken: een western (al lang uit de mode), veel te lang (drie
uur) en dan nog eens pro-Indiaans. De film heeft een golf van
interesse voor Indianenfilms veroorzaakt. Sinds Dances with
Wolves kan er eigenlijk met goed fatsoen geen Indianen-rol in een
film door een niet-Indiaan worden gespeeld. Overigens hebben al
deze films naast toejuichingen ook kritiek van Indianen ondervonden.
Dit richt zich op b.v. toch weer blanke hoofdpersonen in een
film, het weergeven van ceremonies of het ventileren van politieke
opinies, die niet door iedereen gedeeld worden.
Terug
|