VERHALEN

 

 Terug


Vooral Indiaanse verhalen plaatsen de onvoorbereide lezer vaak voor dit soort dilemma's.
Daar komt bij dat sommige verhalen nogal exotisch zijn en wat kennis van de cultuur vereisen om bepaalde elementen te begrijpen. Dit maakt de kans op teleurstellingen groot.
Vandaar deze inleiding.

Uiterlijk is er een aantal duidelijke verschillen aan te wijzen tussen verhalen van Indiaanse en van Europese oorsprong.
Op de eerste plaats kunnen in de verhalen een groot aantal personages voorkomen, die niet meteen iets met de vertelling te maken lijken te hebben.
Personages worden soms opzettelijk gesplitst, zodat meerdere figuren de verschillende aspecten van hetzelfde personage kunnen uitbeelden.
Dit proces kan een opmerkelijk verhalend effect teweeg brengen.
Een ander uiterlijk verschil is de neiging met het ene verhaal voort te bouwen op het andere, waardoor het verhaal, dat jaar na jaar opnieuw verteld wordt, een soort gelaagde structuur krijgt met een diepere, rijkere betekenis.
Feitelijk bestaan veel Indiaanse verhalen uit een keten van kleine vertellingen, een serie of cyclus van verhalen die samen een ingewikkelde uit lagen opgebouwde sage vormen.
Alhoewel de beginnende lezer de gelaagde structuur niet zal ontdekken en niet weet dat er nog andere verhalen in de cyclus meespelen, is het toch duidelijk dat de personages of bepaalde verhalende elementen zoals beschrijvingen van landschappen, een meer symbolische, diepgaande betekenis hebben dan men in één verhaal zou verwachten.
Toch zal de lezer die op zoek gaat naar symboliek zoals hij die gewend is vanuit de Europese literatuur, teleurgesteld worden.
In Indiaanse verhalen vindt men zelden het soort metaforen (vergelijkingen).
In onze eenvoudige sprookjes komen makkelijk te herkennen morele vergelijkingen voor.
Zo is de goede vaak in het wit gekleed, de slechte in het zwart. Lichamelijk sterke personages zijn vaak minder intelligent enzovoort.
In Indiaanse verhalen ontbreken deze morele vergelijkingen.
Ze vormen vaak in hun geheel één grote vergelijking tussen de menselijke natuur en haar relatie tot de natuurlijke of geestelijke wereld.
Afgezien van deze uiterlijke verschillen is er een belangrijker verschil tussen de Indiaanse verhalen en onze eigen verhalen.
In de Europese traditie is literatuur voornamelijk vermaak, dat af en toe een morele les bevat of een morele of historische waarheid weer geeft.
Voor Indianen betekenen mythen, legenden en verhalen echter veel meer.
Ieder verhaal laat een stukje zien van een veel groter geheel, een stukje van een gedachten mozaïek dat alle aspecten van de gevarieerde en verschillende Indiaanse culturen omvat.
Deze verhalen onthullen een volk waarvoor het vertellen van verhalen dezelfde betekenis heeft als voor het Westen de wetenschap, godsdienst, geneeskunde, filosofie en kunst.
Verhalen dienen tegelijkertijd als bewaarplaats van kennis en als bouwstenen van de structuren waar alle kennis van afhankelijk is. De verhalen geven niet simpelweg de Indiaanse kijk op de wereld weer, zij belichamen die.


  Schilpad-eiland 


  De Pijlenmaker ►
Een Kiowa-legende


◄ Goed en Kwaad 
Irokees verhaal


◄ De raaf steelt het licht 
Vrije vertaling van "Tlingit myths" recorderd by John R. Swanton.

 

Terug